De reis

Deze reis is een tocht van de Victoria watervallen op de grens van Zambia en Zimbabwe naar Kaapstad in Zuid Afrika. Net als onze vorige reizen naar Afrika maken we deze ook met Djoser, omdat je geen enkele informatie op de keuze van je medereizigers hebt is het altijd weer afwachten wie je medereizigers zijn. Deze reis legden we af met een safaritruck bemand met een chauffeur/reisbegeleider en een campcourier.

De chauffeur/reisbegeleider is een Zuid-Afrikaan en heet Jock (Jacques). Jock spreekt in het begin alleen Engels maar we vernemen al snel van hem dat hij prima Nederlands verstaat en het ook uitstekend spreekt. Hij wil altijd eerst graag weten wat voor vlees hij in zijn kuip heeft en bewaard daarom vooral in het begin de nodige afstand.
De campcourier is een Zimbabwaan en heet Israel. Hij is een aanhanger van Tsvangirai en is politiek geëngageerd. Hij is een heel fijne persoon om mee rond te reizen, een uitstekende kok en zeer geïnteresseerd in Europa.

We zijn begonnen bij de Victoria watervallen, daar bleven we twee nachten om vandaar naar Chobe National Park te gaan. Dit park ligt op de grens van Zimbabwe, Zambia, Botswana en Namibië, er zijn hier heel veel natuurfilms opgenomen en er is een grote verscheidenheid aan wild.
Vanuit Chobe zijn we naar Maun gegaan. Deze stad is een zeer goede uitvalsbasis voor de Okavango delta. De Okavango delta is een prachtig iets, het is de inland delta van de Okavangorivier. Deze rivier is afkomstig van de regenwouden van Angola en Zambia. De Okavango delta is zo uitzonderlijk omdat er geen zee of rivier is waar de delta uiteindelijk in uitkomt. Deze delta eindigt in de Kalahari woestijn, het water verdampt voor een deel en de rest verdwijnt in de ondergrond om honderden kilometers verderop de vele waterbronnen te voeden. Er is hier ooit wel eens een meer geweest maar deze is opgedroogd met het warmer worden van het klimaat in zuidelijk Afrika. We zijn twee volle dagen in de Okavango delta gebleven.

Vanuit de Okavango delta zijn we langs de westkant van de delta naar het noorden gereden richting de grens met Angola en vandaar naar het Etosha National park in Namibië. Etosha betekend zoveel als “Grote Witte Plek” en deze naam is gegeven doordat het gebied voor een groot deel uit een grote witte zoutpan bestaat. Het National park is een van de oudste parken van Afrika en is opgezet in de tijd dat Namibië nog zuidwest Afrika heette en een kolonie van Duitsland was.
Na Etosha zijn we richting de kust van Namibië vertrokken, we kwamen zo ongeveer bij Cape Cross bij de Atlantische Oceaan. Dit is de locatie waar de Portugees Diego Cáo als eerste Europeaan voet aan wal in Namibië heeft gezet. Hij heeft hier een kruis achtergelaten. Deze is in de loop van de eeuwen totaal vergaan en vervangen door een replica. Dit is ook het gebied dat men Skeleton coast noemt, deze naam is ontstaan omdat hier heel veel schepen zijn vergaan, de kust is bezaaid met scheepswrakken en de botten van de omgekomen scheepslieden. Vanuit Cape Cross volgden we de kust richting Swakopmund. Je waant je daar in het Teutonische deel van Duitsland. Bij Walvisbaai is de kust verlaten om richting Solitaire en Sesriem met Sossusvlei te gaan. De namen Sossusvlei en Sesriem zijn verbasteringen van oorspronkelijke Nederlandse/Duitse namen. Sossusvlei is de vallei van de rivier de Sesriem in de zandduinen van Namibië. De duinen zijn ontstaan doordat de Benguela current zand afzet op de Namibische kuststrook, de bijna permanente zuidwestelijke zeewind blaast dit zand het land op waarbij de duinen zijn ontstaan. Het zand is afkomstig van de Orange Rivier. Voor Sesriem hebben we steenbok keerkring gekruist, volgens de GPS zit het bord een aantal kilometers te ver naar het zuiden. Dit blijkt ook te kloppen maar dit heeft meer met veiligheid dan met het verkeerd plaatsen van het bord te maken. De GPS locatie van de steenbok keerkring bevindt zich midden in een vallei waar het niet mogelijk is om te stoppen.

Na Sesriem zijn we naar de Fish River canyon gegaan, we zijn dan al weer een heel eind weg van de kuststrook. De kuststrook is diamantgebied en er is een oude Duitse verordening dat het gebied alleen met een permit toegankelijk is. Langs de kust, op het continentale plat en helling wordt heel veel diamant gevonden uitgespoeld uit verweerde kimberliet pijpen. Kimberliet is de naam gegeven aan het gesteente van zeer oude lavapijpen welke tot in de boven mantel doorlopen. Diamanten ontstaan bij zeer specifieke druk en tempratuur met een bepaalde vloeibaarheid van het magma. Deze omstandigheden kwamen alleen voor in het begin van de geologische geschiedenis van de aarde. Dit is de reden dat diamanten alleen te vinden zijn in de oer oude cratons zoals Namibië, Angola, Canada, Siberië en Australië. Vanuit Fish River Canyon zijn we door gereden naar Namaqualand en dan door naar het Kaaps Schiereiland. Dit gebied bevat heel veel bijzonder planten die nergens anders op de wereld voorkomen. Het klimaat lijkt erg veel op het Mediterrane klimaat van de landen rond de Middellandse zee.

Campings

Onderweg hebben we op diverse manieren overnacht, variërend van bushcamping in Okavango en KoyKoy hutten op de eco-camping in Namaqualand tot in een Youth Hostel in Swakopmund. Alleen in Kaapstad hebben we in een hotel overnacht. Alle campings, behalve de bushcamping en de eco-camping zijn goed voorzien van douches, toiletten en bijna altijd een zwembad, niet vaak even schoon. Vaak ook een bar. De campings zijn over het algemeen van een betere kwaliteit dan de campings in Kenia en Tanzania, al zijn de verschillen niet groot. De verschillen zit hem voornamelijk in de extra voorzieningen zoals stroomaansluitingen, sanitair zwembad. Verder was op bijna elke camping op deze reis wel een bar aanwezig. In Kenia en Tanzania maar op een enkele camping.

Fotoapparatuur en overige equipment

Op deze reis hebben we dezelfde fotoapparatuur meegenomen als naar Marokko in 2007 verder uitgebreid met een losse extra krachtige flitser, een handgreep voor de Canon 400D en 80 gb Canon Mediastorage. Deze laatste ter vervanging van een 30 Gb storage, dit was een goedkoop exemplaar met een batterij die we wel konden blijven laden. Alle apparatuur heeft zich uitstekend gehouden al hebben we veel last van stof en fijn zand gehad.
Deze reis hebben we voor het eerst een GPS mapper, een Garmin 60 CSx, meegenomen om de gehele tocht te kunnen vastleggen. De Garmin kaarten voor de landen op deze tocht kosten samen € 450,00, dit is veel geld voor een speeltje en hebben we daarom maar niet gekocht. We hebben het gelaten bij de eenvoudige Garmin World map. Hier staan alleen de grote wegen en de rivieren op, in gebruik blijkt deze map behoorlijk onnauwkeurig te zijn. Vaak gaf de map aan dat we volgens de GPS kilometers naast de weg zaten. Dit is niet zo een probleem omdat het uiteindelijke doel is dat we de logging gaan gebruiken in Google maps.
In de Garmin hebben we een 4 Gb memory kaart geplaatst en de uitgebreide logging naar de 4 Gb kaart laten wegschrijven. Verder zijn onderweg markpoints vastgelegd. Deze punten hebben we thuis bewerkt om ze met Google maps te kunnen publisheren op de website. De logging is verwerkt en ingelezen in Google Earth. Er is daarna een export KML gemaakt om met Google Maps op de website te presenteren. In de logging van de Garmin wordt ook het aantal afgelegde kilometers vastgelegd met de hoogte. Hiervan is later een profiel te maken. Jock zag al snel dat we een Garmin GPS bij ons hebben en vertelde dat de kaarten van Tracks4Africa goedkoper zijn dan de Garmin kaarten. Gegevens van Tracks4Africa maken standaard deel uit van Google Earth. De kaarten van Tracks4Africa zijn samengesteld door reizigers die of met een eigen GPS of met een GPS van Tracks4Africa door diverse delen van Afrika hebben gereisd.

Geld en bankzaken

Het verkrijgen van geld in deze landen, of je nu naar een wisselkantoor gaat of wilt pinnen kan aardig wat problemen opleveren. De situatie in 2008 was als volgt, eerst de munteenheid. In Zambia heeft men de Kwacha als munteenheid en 1000 Kwacha is ongeveer € 0,18. In Botswana heeft men de Pula en omgerekend is deze circa € 0,11. In Namibië heeft men de Namibische dollar met een waarde van circa € 0,10, deze munt is gelijk aan de Zuid-Afrikaanse Rand. In Namibië is het mogelijk om zowel met de eigen munt als met de Rand te betalen. In Zuid-Afrika is het betalen met de Namibische dollar of een andere munteenheid niet mogelijk. Op de diverse resorts is het vaak mogelijk om ook met Euro of met US$ te betalen. Je krijgt dan netjes terug in de eigen lokale valuta en men gebruikt daarbij een omrekentabel en rekenmachine.
Het pinnen is niet eenvoudig, in Botswana kan je goed terecht met de Visa kaart en soms lukt het pinnen met één van de Nederlandse bankpassen ook. In Namibië gaat het beter maar is wel sterk afhankelijk bij welke bank je gaat pinnen. Wij hebben gevlogen op Johannesburg en vandaar naar Livingstone in Zambia. Omdat we dit toch als een mogelijk probleem zagen voor het verkrijgen van de nodige valuta’s hebben we US$ en Euro’s meegenomen. Op het vliegveld van Johannesbrug hebben we allereerst Euro’s omgewisseld in Rand. Als transfer passagier is pinnen namelijk niet mogelijk op het vliegveld van Johannesburg.
Bij de aankomst in Kasane (Botswana) is iedereen gelijk op zoek gegaan naar de benodigde cash. Dit was wel leuk omdat het gelijk storm liep naar de eerste de beste pinautomaat. Het bleek algauw dat deze automaat alleen Visa accepteert. Wij terug naar de safaritruck om uit de Rafiki de Visakaart te halen. Rafiki is de bijnaam voor de kluis in de safaritruck, omdat er altijd ongewenste oortjes staan me te luisteren is afgesproken dat we over Rafiki praten als we kluis bedoelen. In een van de supermarkten was het mogelijk om met Mastercard te betalen en gelijk een klein bedrag in Pula op te nemen. Probleem was alleen dat dit heel moeizaam gaat over de trage telefoonlijn. In Nederland hadden we vernomen dat pinnen in Namibië geen probleem is met de Nederlandse pinpassen, dit bleek toch iets anders te gaan. In Grootfontein bijvoorbeeld was het zoeken naar een geschikte bank, bij elke bank staat wel netjes aan welke kaarten geaccepteerd worden maar dat betekend niet gelijk dat het ook daadwerkelijke lukt. Gelukkig was er en hele behulpvaardige security officer bij de bank die ons begeleide naar een geschikte bank. Het lukte het pinnen bij bijna iedereen, gek genoeg waren er de grootste problemen met de passen van de Rabo bank.

Zambia

Zambia ligt halverwege de evenaar en de Steenbokskeerkring. Het land heeft een subequatoriaal klimaat met drie duidelijke seizoenen. Heet en droog van augustus tot oktober, warm en nat van november tot april en droog en koel van mei tot juli. In het zuidwesten van het land komen temperaturen van 39 oC voor, het koelst is het in juni in het noorden. De temperaturen zijn dan rond de 21 oC. Neerslag vindt voornamelijk plaats in hevige tropische onweersbuien waarbij de neerslag in het zuiden 600-800mm is tot 1040-1434mm in het noorden.
Zambia is geheel omsloten door Zaïre, Angola, Namibië, Botswana, Zimbabwe, Mozambique en Tanzania. In het zuiden vormt de Zambezi de grens met Zimbabwe. Het land heette van 1911 tot en met 1964 Noord Rhodesia en is in 1924 een Brits protectoraat geworden wat eigenlijk inhield dat Engeland het land koloniseerde. In 1964 kreeg het zijn onafhankelijkheid terug en zijn huidige naam Zambia. Het land is een één partij republiek waarbij de president zeer veel macht heeft. Het onderwijs en opleidingsniveau in Zambia is een van de hoogste van alle landen in Afrika. De levensverwachting voor mannen en vrouwen is lichtelijk hoger dan in de andere Afrikaanse landen maar is nog wel 25 jaar lager dan in de westerse wereld.
De hoofdstad is Lusaka en het land had in 1988 7.384.000 inwoners. De etnische samenstelling bestaat bijna volledig uit groeperingen behorende tot de Bantu taalgroepen, dat is inclusief de Twa (pygmeeën) maar exclusief een kleine groep San (bosjesmensen), afstammelingen van de Europeanen en Indiërs. Engels is de officiële taal maar het land kent verder circa 70 lokale talen en dialecten.

Botswana

Botswana ligt ten zuiden van Zambia midden in de subtropische zone en heeft een klimaat met een typisch continentaal karakter. Hierdoor variëren de temperaturen van 38 oC in oktober tot maart tot 0 oC in april tot september. Gemiddeld valt er niet meer dan 460mm neerslag in een jaar waarvan het meeste in het noorden. Het land is geheel omsloten door Namibië, Zambia, Zimbabwe en Zuid Afrika. De Kalahari dessert maakt het grootste deel van het land uit.
Botswana is van oorsprong een Britse kolonie, in 1885 is het gebied ten zuiden van de Molopo rivier een kroon kolonie geworden en 10 jaar later geannexeerd door Zuid Afrika. Het gebied heette in die tijd British Bechuanaland Protectorate en tot aan de onafhankelijkheid in 1966 Bechuanaland. Nu is de officiële naam Republic of Botswana.
De hoofdstad is Gaborone en het land had in 1983 circa 1.000.000 inwoners. De bevolking bestaat uit acht etnische hoofdgroepen die historisch en culturele verwant hebben. Deze groepen zijn de Tswana of Batswana, Bakwena, Bangwaketse, Bangwato, Bakgatla, Bamalete, Barolong en Batlokwa. De naam van het land is afkomstig van de Batswana. Elke groep heeft zijn eigen Territory met zijn eigen traditionele chiefs en heeft het volledig beheer over zijn eigen gebied. The nomadische San (Bosjesmannen) en de Europeanen maken geen deel uit van het traditionele systeem. The San of ook wel de Sarwa of Masarwa zijn de oorspronkelijke bewoners van Botswana. De twee officiële talen zijn Tswana (Setswana of Siswana) en Engels.

Namibië

Namibië ligt ten westen van Botswana aan de Atlantische Oceaan. De Steenbokskeerkring loopt door het midden van het land. Het land heeft een droog tropische klimaat met een gemiddeld jaar temperaturen variërend van 19 tot 22 oC op het centrale plateau tot 16 oC in the Namibische woestijn. In november tot april kunnen de temperaturen in de Namibische woestijn oplopen naar 49 oC. Gemiddeld valt er niet meer dan 100 mm in de woestijn tot 625 mm in de noordelijke delen. Het land bestaat voor het grootste deel uit woestijn en savanna.
Namibië is van oorspong een Duitse kolonie, het gebied heette in deze tijd Afrikaans Suidwes-Afrika. De eerste Duitse kolonisten kwamen in 1892 naar het gebied, ze kwamen daar al snel in hevig conflict met de oorspronkelijke bewoners, de KhoiKhoi en de Herero. In antwoord daarop hebben de Duitsers de Herero van een stam van 80000 leden gereduceerd naar 15000 leden en achtergelaten in een toestand van complete hongersdood. Na de ontdekking van diamanten in het gebied nam het aantal kolonisten toe tot 15000.
Gedurende de eerste wereldoorlog zijn de Duitse troepen in Suidwes-Afrika door de Zuid-Afrikaanse troepen verslagen en is het gebied bezet door Zuid Afrika. Deze bezetting is in 1946 omgezet in een totale annexatie en dit tegen de zin van de Verenigde Naties. In het midden van de jaren zeventig heeft Zuid-Afrika voorgesteld om delen van Namibië de onafhankelijkheid terug te geven maar dit is verworpen door de Swapo, zij wilde totale onafhankelijkheid van het gehele gebied dat nu Namibië heet. Pas in 1990 heeft dit plaatsgevonden.
De hoofdstad is Windhoek. De bevolking bestaat uit de Bantu-taalgroep, de Khoisan taalgroep en de afstammelingen van de Afrikaner, Duitsers en Engelsen. Een bijzondere groep is de Rehonoth Basters, zij spreken Afrikaans en zijn afstammelingen van de relaties tussen de oorspronkelijke bevolking en de witten. De Bantu taalgroep bestaat uit de Ovambo, Kavango, Oost Caprivian, Kaokovelder, Herero en Tswana. De Khoisan taalgroep zijn de KhoiKhoi, Damara (Bergdama), Nama en de San (Bosjesmannen). De twee officiële talen zijn het Engels en Afrikaans.
Zuid Afrika ligt in het uiterste zuidpunt van Afrika. Het land heeft een gematigd subtropisch klimaat met temperaturen in december tot februari van 21 oC tot en met 24 oC. De gemiddelde jaarlijkse regenval is circa 485 mm. Het land varieert van het mediterraan type tot half woestijn. In de zuidelijk kaap provincie komen bossen voor.

Zuid Afrika

Zuid Afrika is van oorsprong een Engelse kolonie waarvan een deel, de Kaap provincie van oorsprong een Nederlandse kolonie is geweest. In 1652 heeft Jan van Riebeeck een kolonie gesticht bij de Kaap de Goede Hoop. Deze kolonie is opgezet als bevoorradingspunt voor de schepen van en naar Batavia (Djakarta). De oorspronkelijke Nederlandse kolonisten werden eerst Boers genoemd en later Afrikaners naar hun Afrikaanse taal. In 1806 hebben Britse troepen de controle van de Kaap overgenomen van de Nederlanders. Uit grote ontevredenheid hierover zijn de Boeren in 1830 begonnen aan de grote Trek weg uit het gebied dat de Engelsen bezet hielden. Ze namen daarbij hun bezittingen en alle slaven mee en stichten de Orange Vrij staat en de Zuid Afrikaanse Republiek, dit werd later Transvaal. De Engelsen hebben diverse keren geprobeerd om de Boeren over te halen om de twee republieken samen deel te laten uitmaken van de Zuid Afrikaanse confederatie. Dit heeft in 1899 geresulteerd in de Boeren oorlog. In het begin hadden de Boeren de overhand en hebben zelfs Kaapstad korte tijd bezet gehouden maar in 1902 is het de Engelse gelukt om alle weerstand te overwinnen en beide republieken zijn als nieuwe koloniën geannexeerd. In 1948 verleende Engeland de onafhankelijkheid aan de originele bewoners maar het blanke deel van Zuid Afrika was het hier niet mee eens. Dit resulteerde in de oprichting van de witte Nasionale Partij en de introductie van de apartheid. De originele zwarte bevolking en de aanwezig Indiërs werden daarbij buiten alle economische en politieke ontwikkelingen gehouden.
In 1990 kreeg de niet-blanke bevolking eindelijk waar ze altijd al recht op hebben gehad, de keuze over de eigen ontwikkeling met kansen en mogelijkheden voor iedereen. De ANC onder leiding van Nelson Mandela nam het politieke bestuur van Zuid Afrika over van de Nasionale Partij. Dit opende de weg voor de niet-blanke bevolking om deel te nemen aan het economische leven van Zuid Afrika dit tot grote ontevredenheid van een deel van de blanke bevolking. Een deel van de blanke bevolking verliet het land en trok naar Engeland, Australië of Nieuw Zeeland. Een ander deel van de blanke bevolking is zeer bevreesd voor het moment dat Nelson Mandela komt te overlijden, ze zien hem als de enige persoon die het zwarte deel van de bevolking nog enigszins in toom houd en men wijst daarbij naar de ontwikkelingen in Zimbabwe. Een belangrijk deel van de blanke bevolking wil graag samenwerken met het niet-blanke deel om een gezamenlijk vaderland te creëren met kansen en mogelijkheden voor iedereen.

Malaria en andere tropische ziekten.

De Victoria falls en het gehele noordelijke deel tot aan Etosha worden gerekend tot malaria risico gebied waarbij malaria bij de Victoria Falls en Okafango voorkomt en daarbij de kans op verkrijgen van malaria aanwezig is.
De informatie gegeven in Nederland over het gebruik van de malariatabletten was voor niemand gelijk. Sommige hebben vernomen dat alleen bij de Victoria falls malaria voorkomt en dat men daarom alleen daar de pillen hoeft te slikken. Wij kregen het advies om de pillen tot in Etosha te slikken en al te beginnen op de vlucht naar Johannesburg begonnen. Dit laatste om bij aankomst in Afrika al een bepaalde spiegel van de werkzame stof in het bloed te hebben. Jack was blij dat iedereen malaria pillen heeft en slikt, hij heeft wel eens groepen gehad waarvan een deel geen malariapillen bij zich had.
Deze onduidelijkheid komt vaak doordat de huisarts andere, vaak minder verstrekkingen informatie geeft dan de GGD. Wij zijn bij de GGD geweest.
Buiten malaria om is het verstandig om je te laten inenten tegen DTP, tyfus en hepatitus A. Veel van deze inentingen zijn lange tijd werkzaam of na een herhalingsinenting levenslang.